Amerika’da spor sponsorlukları anlaşmalarında genelde ahlak hükümleri (morality clauses) oluyor, Türkiye’de ben bunun olduğunu pek sanmıyorum. Mesela, 2009 da Tiger Woods sorunlar yaşadığında bunlar gündeme gelmişti.

“Şike yapan takımlardan şirketler sponsorluğunu çekmeli mi?”

Temiz toplum ve temiz bir spor sektörü istiyorsak, evet çekmeli. Çünkü, finansal kaynakların kaybolması spor klüpleri açısından yargıdan çok daha fazla yaptırımı olacak bir konu.
Önemli olan şu an hangi takımların şike sorunuyla yüzleştiği değil. Basından anlıyoruz ki diğer takımlar da maalesef daha önceleri şike ve teşvik primleri içerisinde bulunmuşlar.
Veya önemli olan neden Fenerbahçe’nin ve Aziz Yıldırım’ın üzerine gidildiği de değil. Evet, belki o konuda başka sebepler olabilir, fakat eğer şike yapan bir klüp varsa (ki bu Galatasaray veya herhangi başka klüp de olabilir) markalar bu klüplerin veya kişilerin yanında olmaktan çekinmeli.

Bunun iki faydası var; hem markayı sahtekar veya ahlaksız algısı yemiş bir sponsorluktan uzak tutmak, hem de sporu temiz tutmada en büyük yaptırımı uygulamak.

Markalar özellikle üç büyüklerin bağımlı kitlesini karşılarına almaktan çekinse de, markaları ve daha da önemlisi Türkiye için bu adımları hiç düşünmeden atabilmelidir.

Avea’dan gelen açıklamayı bu bağlamda sağlıklı buluyorum. Umarım diğer markalar da destekledikleri takımlar bu tarz sorunlarla karşılaştığında sponsorluklarını tekrar gözden geçirmeyi göze alırlar.

Blog’da sosyal medyada yazmalısın, evet sende, sana söylüyorum (du auch!) neden mi? iki söz;
Oku, oku, oku ki yazmayı bilesin…
Yaz, yaz, yaz…
Yazmanızı gerektiren 5 ana sebep:

1) Herşey paylaştıkça büyür
Bildiğini yaymayan, meyvesiz ağaç gibidir. – Sadi
Yazmalısın, çünkü, hayatta her şey paylaşıldıkça büyür; özellikle de mutluluk, sevgi ve bilgi…

2) Fikirlerinizi toparlanır, düzene ve mantık çerçevesine oturur
Docendo disco, scribendo cogito (Öğreterek öğreniyorum, yazarak düşünüyorum) – Latince Özlüsöz
Bir şeyi öğrenmenin en iyi yolu, o şeyi bir başkasına öğretmektir. – Stephen Covey
Konuşurkan bazen birbiriyle zıt düşen veya birbirine tam örtüşmeyen fikirleri paylaşabilirsiniz, fakat iş yazmaya gelince oturup düşünmek ve bu fikirleri geliştirerek bir mantık çerçevesine oturtmak zorunluluğuna girersiniz.

3) Fikirleriniz katkılar (yorumlar) sayesinde gelişir
Yazmaktaki amaç yalnızca bilgi paylaşmak olmamalı, başkalarının fikirlerini dinleyebilmek de çok önemli. Fikirlerinize ve yazılarınıza, bloğunuz, twitter, facebook,  friendfeed gibi sosyal mecralardaki yorumlar da çok önemli olacağından ve size değer katacağından sosyal medyayı ve yorumları da can kulağı ile dinlemelisiniz.
Eğer fikirlerinizi yalnız kendinize saklarsanız, hiç birzaman bu fikirleri geliştirme ve hatalı yönlerini görme şansınız olmayacağını da paylaşmak isterim.

4) Muhtemelen iyi anlaşabileceğiniz yeni insanlarla tanışma fırsatı yakalarsınız
Özellikle odaklandığınız konular hakkında bilgilerinizi, yorumlarınızı paylaşabileceğiniz bir blogda sizin gibi bu konulara odaklı “likeminded” kişiler ile tanışabilmek de sizin için çok büyük bir avantaj olacaktır ve bu sayede görüşlerinizi çok daha ileri taşıma fırsatı yakalayacaksınız.

5) “Küresel birey” olarak toplumdaki yerinizi alırsınız
Constituo, ergo sum (Yazıyorum, öyle ise varım) - Barış Karadoğan
Yazmanızı gerektirecek bir diğer konu da; sizin de birçok ürün ve servisin müşterisi olmanız, sosyal konularda fikirlerinizin olması ve bu konularda şikayetlerinizin veya farklı görüşlerinizin olması. Bildiğiniz gibi web kültürü, müşteri ilişkilerini değiştiriyor. Artık müşterilerin şirketlerin peşinden koşarak şikayetlerini anlatmaya çalışmalarının devri geçti. Akıllı şirketlerin müşterilerin peşinden koştuğunu ve markaları hakkındaki düşüncelerimizi değiştirmeye uğraştıklarını biliyorum. Ayrıca gittikçe politika konuları ve STK çalışmaları da sosyal medyaya kayıyor, eğer birey olarak bu konularda bir duruşunuz ve fikriniz varsa bu dünyanın içinde olmanız gerekir. Unutmayın; yazmıyorsanız, yoksunuz…

Pazarlama & Satış Yöneticileri için Grup Satınalma / Fırsat Siteleri yazılarımın toplandığı Türkçe “WhitePaper” VodacoAgency Blog’da yayınlandı.

Ekim 2010′da RadicalMarketer.com’da yazdığım üç yazının Türkçe’leştirilmesinden oluşan raporu buradan indirebilirsiniz (illa da orjinalinden ingilizce okuyacağım derseniz de buradan ingilizce indirebilirsiniz).

VodacoAgency‘ye Türkçeleştirmeden ve rapor formatından dolayı teşekkürlerimi sunarım

Hedefleme, Planlama ve Yönetim konularına odaklanan üç yazının başlıkları;

• Fırsat Satınalma Promosyonları Yapmak için 5 Neden
• Fırsat Satınalma Promosyonundan Önce Planlanması Gereken 4 Nokta
• Fırsat Satınalma Kampanyanızı Başarı Hikayesine Döndürmenin 12 Sırrı

Özellikle, Türkiyedeki fırsat sitelerinde bir kampanya yapmak istiyorsanız bu raporu muhakkak okumanızı tavsiye ederim.

Peki Türkiye’de fırsat siteleri’nin önde gelenleri hangileri?

Kapalı sistem işleyen özel alışveriş sitelerinin başında üç isim geliyor, bunlar;

Bunların dışında ise günlük fırsat siteleri öne çıkıyor;

• Groupon – Şehir Fırsatları
• Grupfoni
• Grupanya
• Markapon
• Yakala.co

Firmanya, Ekoloni ve Madalion ise hızla yükselişte olan sitelerin önde gelenleri.

Fırsat Sitelerinin Geleceği?

Neden bu iş bu kadar önemli diyorsanız, lütfen aşağıdaki Silicon Alley Insider grafiğini iyice inceleyin.

Bu garfikten de görüleceği gibi tüm pazarlama ve satış yöneticileri isteseler de istemeseler de bu çarkın içinde önümüzdeki beş sene içerisinde bir şekilde yer alacaklar. İyisi mi, siz siz olun en azından bu raporda yazan noktaları doğru kurgulayın.

orjinal yazı (ingilizce)

PLANLAMA ve TASARIMI FACEBOOK PROMOSYONLAR

Facebook bu hafta kendi Promosyonlar Yönergeleri bir değişiklik yaptı. Büyük bir haber; Facebook içinde tamamen bir promosyon çalışması için Facebook onay almak için bir gereklilik artık yoktur.

Iki büyük değişiklikler;

1) önceden yazılı Facebook onayına gerek yok Facebook’ta bir promosyon yönetmek için.

Bu markalar daha kolay yaşam sağlar. Blog Wildfire göre:

“Facebook’ta bir sekmede ama” tanitmaya yönetmek “o (toplama” Daha önce, sırayla Facebook içinde bir promosyon yönetmek için, ya da, bir Facebook temsilcisinden açık bir onay almak için başka bir ile iki parça da promosyon kaçmıştı ” başvuru veya kayıtların, çizim yapma kazanan girişleri yargılamak veya bildirmeden kazananlar) kapalı Facebook’un. Ama şimdi, alınması gerekmez promosyon (ve tüm süreci akışına boyunca varsayılan Facebook ortamı içinde kalacak, bu yüzden Facebook içinde senin promosyonlar katılan kullanıcılar tüm promosyon yönetmek için onay alması gerek yok ), veri göndermek için mikro için. Facebook tamamen çalıştırmak genellikle promosyonları daha iyi dönüşüm ve sadece Facebook içinde kamuoyuna ancak uygulanan bir mikro site üzerinden daha paylaşma oranlarının daha yüksek (newsfeeds ve arkadaşı aracılığıyla davet ediyor) (yüksek girdi fiyatları gibi), çünkü bu harika bir haber. ”

2) tanıtım desteği harcama en az medya gerek yok.

Bu da markalar için iyi bir haberdir. Bu pazarlama insanların promosyon kampanyası yönetmeliklerinin almak için artık daha kolay ve daha küçük boyutu planı yeteneği verir test promosyonlar odaklı / ..

Ancak tüm promosyonlar hala Facebook Tanıtım Rehberi ve promosyonların aşağıdaki türden izin hala değil tabi olduğunu unutmayın:

• Profil fotoğraf düzenleme gerektiren Fotoğraf yarışmaları
• giriş için durum güncellemeleri gönderme gerektiren Durumu güncellemek yarışmaları
• Yarışma kayıtları bir kullanıcı bir hayran olmuştur kez

Bak AllFacebook makale:  Facebook Promosyonlar

Turkcell Blog’da Ne var Ne yok? Yazısında özellikle şu bölüm hoşuma gitti;

“Blog’da ne mi yok? Reklam kokan hareketler, gerçek olmayan bilgiler, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmuş yazılar, emeğe saygısızlık, güncel olmayan içerikler”

İçerikte en hoşuma giden bölüm, Ali Poyrazoğlu’nun işe ruhunu kat adlı videosuydu, seyretmenizi tavsiye ederim.

Blog şu anda ilk adımında olsa da, Vodaco’da web projelerini incelediğimiz beş boyuttaki yorumlarımı aşağıda bulabilirsiniz;

1) Temel İhtiyaçlar

Site amaçları gerçekçi ve düzgün bir şekilde çıkarılmış.

Blog okuyucularının ihtiyaçları ise sitenin açılımı olan Eylül ayı sonunda UserVoice veya site üzerinden yapılacak bir anketle toplanılabilir. Daha önce bu konuda bir araştırma yapılmış olsa dahi, gerçek kullanıcılardan alınacak bilgiler önce yapılan çalışmalardan (eğer yapıldıysa) değerli olacaktır.

Marka konumlandırma açısından gerekli ihtiyaçların karşılanması daha uzun soluklu bir konu.Bloğun ileriki dönemlerdeki yönetimi ve editoryal kuvveti bunu daha net gösterecek. Umarız bu konuda, hem hedefler net bir şekilde belirlenmiştir, hem de Turkcell’in iletişim bölümündeki üst düzey yöneticilerin bloğu belli aralıklarla takip etmeleri, süreçsel olarak projenin içerisinde planlanmıştır.

2) Spesifikasyonlar (Fonksiyonel ihtiyaçlar / Teknik Özellikler / İçerik ihtiyaçları)

Şu anda bloglarda kullanılan birçok özellik şu anda Turkcell Bloğunda yok (mesela TechCrunch gibi bloglarda olan özelliklerin bir kurumsal blogda olmaması için hiçbir sebep yok). Bu özellikler interaktiviteye ve Community yaratımına destek olacaklardır. Bu konuda, Feedbackler için UserVoice’u tavsiye ederim. Böylece; kullanıcı istekleri, blogda yazılması istenen içerikler ve de özellikle genç kitlenin blogda arayacağı fonksiyonalitenin daha hızlı fark edilmesi ve projeye dahil edilmesi sağlanabilir.

Ayrıca artık kurumsal bloglar için en önemli fonksiyonalitelerden biri haline gelen, yorumların oylanabilmesi ve yorumların aldığı puana göre yazının altında sıralanması bu projenin başarısı açısından çok önemli bir rol oynayacaktır. Bu arada çok ufak bir detay gibi gözükse de paylaş fonksiyonalitesinin blog dünyasının çok içinde olmayan bir şekilde (çok kullanılmayan ve açıkçası başarılı olmayan bir plugin ile) çözülmüş olması, kanaat lideri dediğimiz ve blog stratejilerinde çok önem verdiğimiz bir kitle üzerinde Turkcell bloğu hakkında negatif bir algı yaratacaktır. Bu yüzden bu gibi ufak detayları en iyi şekilde çözümleyebilecek ekiplerin proje içerisinde yer almasında ciddi önem bulunmaktadır.

Bloglarda teknik (IT tarafında) olarak çok ciddi bir konu genelde öne çıkmaz. Sanırım Turkcell gibi bir şirkette bazı duyuruların veya havuçların (hediyelerin) hosting konusunda çok büyük trafik getirebileceği konusunda şirkette bilinç vardır ve altyapı bu tarz durumlar için hazırdır.

Blogda WordPress kullanılmış, ama burada, Çağatay’ın Webrazzi’deki yorumu üzerinde durmakta fayda var;

Turkcell blogunda bir şey dikkatimi çekti. Açık kaynaklı wordpress altyapısını kullanmasına rağmen blogun herhangi bir yerinde wordpress kullanıyoruz ibaresine rastlayamadım.Copyright © TURKCELL yazıyor…

Blog lisanslama konularında lisanslama kurallarına uyulmaması, hem şirketleri gereksiz yere lisans ihlali durumuna düşüleceği gibi, hem de iletişim açısından da markaya ve sosyal medya çalışmalarına ciddi zararlar verecektir.

Blogdaki metin yazarlığındaki profesyonellik ve web diline uyum ilk aşamada gayet başarılı. Ayrıca blog yazılarına gelen yorumlar, bloğun interaktivite sağlayabildiğini gösteriyor.

3) İletişim Tasarımı

İletişim süreçlerinin tasarımı kurumsal bloglarda yönetilmesi en zor konuların başında gelir. Özellikle şirket çalışanlarının da yazı yazdığı bir blogda, yazarın kendi yazısıyla ilgili yorumlara zamanında cevap veremeyeceği durumlar olacaktır, bunların sitedeki interaktiviteyi köreltmemesi açısından konulara hakim blog editörlerinin yorumların geliş akışına göre planlanarak, interaktiviteyi her zaman canlı tutması gerekecektir. Bu konunun zorluğunu ve maliyetlerini bilmekle beraber Turkcell’in burada iyi bir interaktivite sağlayabileceğine inanıyorum.

Yazı sıklığı planlaması daha profesyonelce yapılmalı diye düşünüyorum, blog ilk açıldığı gün beş yazı girilmesi, sonra 3 gün yazı girilmeyip, ayın 4ü ve 6sında birer yazının girilmesi, bende bu konuda ciddi bir planlama ve hazırlık yapılmadığı intibası yarattı. Umarım bu projeye girerken önden bir hazırlık yaparak, yazılar çalışılanlardan alınmış ve bunları alma zamanlaması ve zorluğu öngörülerek, gerçekçi bir frekans en azından ilk 3 ay için belirlenmiştir. Turkcell kadar iletişime yatırım yapan bir firmanın kurumsal bloğunda en azından günde bir yeni içeriğin yayınlanması gerektiğini düşünüyorum. Turkcell’in bu blogla hedeflediği kitlenin büyük bir bölümünün de beklentisinin bu yönde olacağına inanıyorum.

Ayrıca Blog Yönetimi süreç haritasının çıkarılmasının da Turkcell gibi birçok bölümün içinde olacağı bir projenin sağlıklı olarak yürüyebilmesi açısından bir gereklilik olacağını düşünüyorum.

4) Bilgi Tasarımı

Kategorilerin blogda muhakkak olması gerekirdi diye düşünüyorum. İlk taslak olsa da, hem planlama açısından hem de neler paylaşılmasının planlandığının iletişimin yapılması açısından faydalı olurdu diye düşünüyorum. Enformasyon mimarisi açısından bu kategorilerin yukarıda belirttiğimiz ihtiyaçlar doğrultusunda doğru olarak seçilmesi büyük önem taşıyacaktır. Sanırım altında hiç yazı çıkmayacak diye şu an eklenmemiş olabilir, umarım en kısa zamanda yazılar belli kategorilere bölünür.

Bilgi aktarımında görsellerin kullanılması genelde bir avantaj olarak görülse de, blogda kullanılacak imajların kalitesinin arttırılabileceğine inanıyorum. Bunun da okunma istatistiklerine pozitif yansıyacağını düşünüyorum. Arayüz tasarımları ve navigasyon tasarımları projenin bu adımında çok gerekli görülmemiş olsa da projeyi ileri doğru taşırken bu noktalara çok dikkat etmek ve geliştirmeler yapmak gerekecektir.

5) Görsel Tasarım

Tasarım Turkcell’in web sitelerinde kullanılan çizginin bayağı altında kalmış. Her zaman projelerde tasarım dışındaki adımların önemine değinen birisi olmama rağmen, böyle bir projede tasarımın bu kadar göz ardı edilmemesi gerekirdi diye düşünüyorum, özellikle de Turkcell gibi bu konuda gerekli insan kaynağına ulaşabilecek bir şirket için tasarım ilk intiba açısından çok başarılı gözükmüyor.

Turkcell’i ve proje içerisinde yer alan ekipleri tebrik ediyor ve bu yeni başladıkları projeyi Türkiye’de kurumsal bloglara örnek teşkil edecek bir noktaya taşımalarını diliyorum. Bu arada kurumsal blog açan tüm şirketlerin, kurumsal bloglarıyla ilgili metrikleri yakından takip etmelerini tavsiye ediyorum (bu metriklerin listesine buradan ulaşabilirsiniz).

Bu yazı MarkaStrateji.com için hazırlandı.

Blog – Yayınlama Metrikleri (Publishing)

1. Ortalama Blog yazı uzunlukları (kelime sayıları)
2. Bloga yazı yazma frekansı (aylık yazı sayısı)
3. Yazar sayısı (işi olarak / gönüllü yazar sayıları)

Blog – İlgi Metrikleri (Community)

1. Yazı bazında sayfa ziyaretleri ve Tekil ziyaretçi sayıları
2. RSS aboneleri ve site üyeleri sayıları
3. Blogda geçirilen süre (ziyaretler * ortalama zaman)
4. Yorum sayısı / tekil ziyaretçi oranı
5. Yorumcu / toplam üye oranı
6. Blog’a gelen link sayısı

Blog – İletişim Metrikleri (Conversation Index)

1. Yazı başına ortalama yorum sayısı (kaliteli yorum sayısı)
2. Yazı başına ortalama trackbacks sayısı
3. Toplam yorum sayısı (kaliteli yorum sayısı)
4. Aylık yeni yorumcu sayısı
5. Blogdan şirket sayfasına giden trafik

Blog – Arama Motoru Etkinlik Metrikleri (SEO)

1. Google Page Rank
2. Alexa Rank
3. Site adı için arama hacmi

Bu metriklerin bazıları bu konularda derinine tecrübesi olmayanlar için hem anlaşılması, hem de takip edilmesi açısından gerçekçi olmayabilir. Dolayısıyla kurumsal blog projelerinizde bu metriklere hakim ekipler ile çalışmanızı tavsiye ederim.

Blendtec’in YouTube’da iphone’u parçalama videosunun viral etkisini çoğumuz duymuştur. Artık viral pazarlama örneği halinde defalarca kullanılmış bu video’nun dışında diğer örnekleri de incelemenizi tavsiye ederim. Mesela, Sun Microsystem’s CEO’su  Jonathan Schwartz’ın bloğunun ayda (daha 2006′da)  400,000 hit aldığını bilmiyordum. Yazının, hitlerden çok öne çıkardığı; bu blogun açıklığı ve hiç bir şeyi saklamaması. Tahminim VodacoAgency olarak kafamızdaki projelerin %90′unun marka yöneticileri tarafından çok tehlikeli bulunacağı yönünde. Ama genelde örnekleri incelediğimizde, başarının risk almakta, cesur olmakta ve markalar üzerindeki geleneksel düşüncelerimizi biraz değil, çokça esnetmekte olduğunu rahatlıkla görebiliriz.

Eğer, markanız hakkında pozitif yorumların yanında negatifleri duyabilecek, hatta markanız hakkında en haksız, saçma suçlamaları da göğüsleyebilecek bir yapınız yoksa ne viral projelerde ne de sosyal medyada yarattığınız “suya atlamadn önce bir ayağımla sıcaklığı ölçeyim” tadında projelerle bir başarı hikayesi yakalayamazsınız. Sonraki evre mi ne? Evet, burada birşeyler denedik ama iyi birşey çıkmadı.

Sosyal medyada, pazarlamnın cesur yöneticilerini ve donanımlı ekipleri büyük fırsatlar bekliyor. Geleceğin markalarının transparan olacağını hiç bir zaman aklımızdan çıkarmamalıyız, ancak o zaman bu yolda hızlı ilerleyebilen markaların rekabetsel avantajları olacağı gerçeğini daha iyi anlayabilirz.

Eğer Sosyal Medya’da pazarlama yapmayı düşünüyorsanız, unutmayın ki bu işe başlarken de (her işe olduğu gibi) ilk önce sosyal medya stratejilerinizi belirleyerek adım atmanız gerekir. Çünkü, eğer hedefiniz yoksa, nereye vardığınız hiç fark etmez. Sosyal medyada stratejimi nasıl belirlerim diyorsanız; “Sosyal Medyada Staratejik Planlama” yazısını mutlaka okumanızı tavsiye ederim.

Marka yöneticileri için çok faydalı olacak ve de anlaşılması gereken önemli altı sebepten bahsetmiş.

Bence anlaşılması gereken en önemli konuların başında; şu anki şirket içindeki insan kaynağı yapılarının sosyal medyadan yararlanmak açısından uygun olmaması geliyor. Buna bağlı olarak da sosyal medyada pazarlamanın şirketlerde iyice anlaşılamaması ve bu konunun yeni bir mecra olarak algılanması çok ciddi sorun yaratıyor.

Ölçümlenmeyen işlerin yönetilememesi gerçeği etrafında, buradaki metric’lerin yeni olması ve sektörde iyi anlaşılamaması da ciddi sorunlardan biri olarak ortaya çıkıyor.